Deniz Undav: Ji Achim heta Stuttgart, Golvanê ku Rehên Xwe Diparêze
Li Almanyayê ji dayik bû, bi rehên Kurdî-Êzidî. Zarokê ku ji ber kurtbûna boyê ji Werder Bremen hat şandin, li Belçîkayê teqiya, gihîşt Premier League, paşê Bundesliga û tîma neteweyî ya Almanyayê. Navekî ku bi qasî golên xwe, bi nasnameya xwe ya li derveyî qadê jî tê axaftin.
Deniz Undav bi kurtî
Deniz Undav, pêşvebirê tîma Bundesliga ya Almanyayê VfB Stuttgart e û di tîma neteweyî ya Almanyayê de jî dilîze. Di 19ê Tîrmeha 1996an de li Almanyayê ji dayik bû, li bajarokê Achim ê li Aşağı Saksonya mezin bû. Malbata wî bi rehên Kurdî-Êzidî ye, ji herêma Wêranşar (Riha) ya başûrê rojhilatê Tirkiyeyê koçî Ewropayê kiriye.
Çîroka Undav yek ji wan çîrokên klasîk ên "serkeftina dereng" e. Ew zarokek mûcîze nebû; berevajî, pêlikan yek bi yek hilkişiya. Bi vê yekê re, hem li Almanyayê hem jî di nav diyasporaya Kurd a Ewropayê de bû kesayetek sembolîk.
Kariyer: Ji Zarokê Redkirî heta Tîma Neteweyî
Riya Undav qet ne rast bû. Pênc salan di akademiya Werder Bremen de derbas kir lê ji ber ku boya wî ne têra xwe dirêj bû hat şandin — ironiyek e ji bo golvanekî ku îro li Bundesliga gol dibarîne. Salan li lîgên jêrîn (SC Weyhe, TSV Havelse, SV Meppen) têkoşîn da.
Nasname: Bi Gotinên Wî
Undav lîstikvanek e ku rehên xwe vênaşêre. Di dema EURO 2024 de bi gotinên xwe nasnameya xwe eşkere parast. Hevoka ku dema axaftina xwe ya têlefonî bi antrenorê tîma neteweyî ya Almanyayê Julian Nagelsmann re anî ziman, di diyasporaya Kurd de gelek deng veda:
Tevî ku mafê hemwelatiya dualî hebû û Federasyona Futbolê ya Tirkiyeyê nêzîkî wî bû, wî Almanya hilbijart. Di hevpeyvînek 2023an de got: dizanibû ku eger ji bo Tirkiyeyê bilîze, wê "piştî du-sê maçên xerab bi temamî bê heqaretkirin." Hin çavkaniyên medyaya Kurd û Tirk, vê hilbijartinê bi mijara nasnameyê ve jî girêdan.
Cotmeha 2025: Maça Fenerbahçe û Piştre
Di maça Lîga Ewropa ya UEFA de ku di 23ê Cotmeha 2025an de li Stenbolê hat lîstin (Fenerbahçe–VfB Stuttgart, 1-0), Undav li qadê bi lîstikvanê Fenerbahçe İsmail Yüksek re kêliyek tengezarî jiya. Piştî maçê, heqaret û çêrên nijadperest li ser medyaya civakî bi lez belav bûn; ev bûyer nîqaşa cudakariya li dijî Kurdan a di sporê Tirk de ji nû ve geş kir.
VfB Stuttgart bi daxuyaniyek fermî bersiv da:
Undav piştre ji bo peyamên piştgiriyê spas kir û li ser maçê bi aramî ji weşangerê Almanî RTL+ re axivî: got ku heqaret û fîtkirin bi gelemperî wî û hevalên wî motîve dikin, lê wê rojê wan nikaribûn wê bi serketinê veguherînin. Rêxistinên mafên mirovan ên Almanyayê (IAKR û ZMRK) ev bûyer wek "lûtkeyek nû" ya kampanyayek nefretê ya mehên dirêj binav kirin.
Nîşe: Ev beş li ser bûyerên gelemperî yên ku ji aliyê gelek çavkaniyên serbixwe ve hatine belgekirin pê tê. Armanc ne sûcdarkirina aliyekî ye, lê veguhastina bûyerek ku di raya giştî de cih girt bi awayekî rastîn e.
Çima ji bo Alîgirê Amedsporê Girîng e?
Undav li Amedsporê nelîst û têkiliyek wî ya rasterast tune. Lê ji bo diyasporaya Kurd a li Ewropayê çîroka wî nas e: zarokê malbatek koçber, bêyî ku nasnameya xwe veşêre digihîje asta herî bilind. Ev wek refleksek gerdûnî ya li ser qadê tê xwendin ya temayên "xuyabûn" û "xwedîderketina rehên xwe" ku Amedspor temsîl dike.
Ji ber vê yekê Undav beşek ji nexşeya futbola Kurdî ye ku nayê veqetandin — ne tenê golvanek, lê xalek referansê ji bo ciwanên diyasporayê.
Naveroka Têkildar
Pirsên Pir Tên Pirsîn
Deniz Undav ji ku ye?
Di 19ê Tîrmeha 1996an de li Almanyayê ji dayik bû, li Achim mezin bû. Malbata wî ya bi rehên Kurdî-Êzidî ji herêma Wêranşar (Riha) koç kiriye.
Deniz Undav Kurd e?
Wî gelek caran eşkere got ku rehên wî yên Kurdî hene ("Beriya her tiştî, rehên min ên Kurdî hene"). Rehên malbatê Kurdî-Êzidî ne; ew li Almanyayê ji dayik bûye û lîstikvanê tîma neteweyî ya Almanyayê ye.
Di kîjan tîmê de dilîze?
Pêşvebir li VfB Stuttgart (jimar 26) û di tîma neteweyî ya Almanyayê de.
Çima li şûna Tirkiyeyê Almanya hilbijart?
Tevî mafê dualî, Almanya hilbijart; got ku eger ji bo Tirkiyeyê bilîze wê rastî rexneyên giran bê. Hin çavkaniyan biryar bi nasnameya wî ve girêdan.