Li Amedê Ji Bo Kurmancî 27 Normên Nû yên Mamostetiyê

Li navend û navçeyên Amedê ji bo mamostetiya Kurmancî 27, ji bo Zazakî 5 normên nû vebûn. Kurmancî ji 34'an derdikeve 61'ê, Zazakî ji 8'an bo 13'an. Di heman salê de li Almanyayê amadekariya zanîngeheke bi Kurdî berdewam e.

Li Amedê ji bo mamostetiya Kurmancî 27 normên nû vebûn, ji bo Zazakî jî 5 norm. Ev norm ji bo navenda Amedê û navçeyên wê ne.

Silûeta Amedê di rojavabûnê de
Silûeta Amedê di rojavabûnê de

Norm, di rêveberiya perwerdehiyê de navê cihekî kadroyê ye: diyarkirina ku mamosteyek dikare li dibistanekê wî dersî bide. Heta norm venebe, tayînkirin nayê kirin. Loma hejmara norman, pîvana herî berbiçav a cihê zimanekî di dibistanê de ye.

Hejmar li Amedê: ji 34'an bo 61'ê

Beriya vê, li Amedê 34 mamosteyên Kurmancî hebûn. Bi 27 norman re ev hejmar dibe 61. Li aliyê Zazakî 8 hebûn; bi 5 norman re dibe 13. Kapasîteya ku bi giştî 42 bû, derdikeve 74'ê.

Kurmancî34 → 61 — 27 normên nû
Zazakî8 → 13 — 5 normên nû
Bi giştî42 → 74 — navend û navçeyên Amedê

Daxuyanî ji aliyê Hüdai Morsümbül ve hat kirin; ew serokê Komîsyona Kurdî ya Şaxa Diyarbekirê ya Eğitim-Bir-Sen e.

"Me di Kurmancî de 27 normên nû vekirin, 5 norm jî ji bo mamostetiya Zazakî vekirin"Hüdai Morsümbül — Komîsyona Kurdî ya Şaxa Diyarbekirê ya Eğitim-Bir-Sen (ji tirkî)

Di nûçeyê de nehatiye diyarkirin ka ev norm ji aliyê kîjan saziyê ve hatine vekirin. Dema tayînkirinê, dibistan û hejmara xwendekaran jî nehatine ragihandin. Ya nayê zanîn li vir wekî neyê zanîn tê nivîsandin.

Armaya Amedsporê — wêneya klûbê
Armaya Amedsporê — wêneya klûbê

Zazakî: ji heştan bo sêzdehan

Zêdebûna li aliyê Zazakî biçûk xuya dike — pênc norm. Lê ku Zazakî îro wekî zimanekî nivîsê li ser piyan e, encama keda zêdetirî nîv sedsalê ye. Malmîsanij lêkolînerekî zimên e ku di nav vê kedê de meşiyaye: karê ferhengê, rêzimanê û kovargeriyê bê kursî kiriye. Navbera nivîsandina zimanekî û hînkirina wî li dibistanê, bi normên bi vî rengî tê girtin.

Hejmarek ku ji heştan derdikeve sêzdehan, rengdêrekê naxwaze. Giraniya xwe bi xwe hildigire.

Li diyasporayê: zanîngeheke bi Kurdî li Almanyayê

Qeydeke din a heman salê ji Almanyayê tê. Deutsch-Kurdisches Forum e.V. plan dike ku di 2026'an de zanîngehek ava bike û perwerdehiyê bi Kurdî bide. Di serê komeleyê de Dr. Younes Bahram heye.

Bernameyên plankirî: zimanê kurdî û edebiyata kurdî, zanistên civakî, endezyarî. Zimanê perwerdehiyê dê bi giranî Kurdî be — Kurmancî û Soranî — li kêleka wan Almanî û Îngilîzî. Xwendekarên armanckirî ji Rojava û ji Herêma Kurdistanê ya Iraqê ne; diploma lîseyê û ezmûneke ketinê ya serhêl tê xwestin.

Navê zanîngehê, bajar û fînansmana wê nehatine ragihandin. Ji ber ku nayên zanîn, li vir nehatine nivîsandin.

Li Amedê normek, li Almanyayê bernameyek. Her du jî du serên heman karî ne: ku zimanek bikaribe mamosteyê xwe û xwendekarê xwe bi xwe bigihîne.

Navê klûbekê çi hildigire

Klûbê di 2014'an de navê xwe kir Amed Sportif Faaliyetler. Navê kurdî yê bajêr, ji wê rojê ve li ser formayê ye.

Klûb vê sezonê li Sûper Lîgê ye; piştî pênc hefteyan bi 10 xalan di rêza sêyemîn de ye. Amed SFK jî di Lîga Sûper a Futbola Jinan a Suwen 2026-2027 de ye; maça yekem di 29'ê Tebaxa 2026'an, roja Şemiyê, saet 17.00 de, li qada Giresun 75. Yıl li dijî Giresun Sanayisporê li derve lîst.

Klûbê der barê van norman de daxuyaniyek nedaye. Girêdan hêsantir e: hînkirina Kurmancî li bajêr û navê klûbekê ku Amed e, parçeyên heman jiyanê ne — heman bajar, heman ziman, heman mirov. Bajarê ku li futbola kurdî temaşe dike, zarokê xwe dişîne dersa Kurmancî jî.