Ferhenga Futbolê ya Kurmancî

Têgehên zimanekî bi bikaranînê bi cih dibin; ya ku nayê nivîsandin bi cih nabe. Ev lîste têgehên ku em di weşanên xwe de bikar tînin tomar dike.

Ev lîsteyeke xebatê yeEm nabêjin ku her tişt rast e. Li cîhanê termînolojiyeke futbolê ya kurmancî ya standard tune ye; ev bijartinên me ne. Ji rastkirina xwendevanên ku zimanê wan ê zikmakî kurmancî ye re vekirî ye û her pêşniyar bi destan tê nirxandin.

94 têgeh

Yên ku em dibêjin “bi cih bûye” ew in ku jixwe di çapemeniya kurdî de tên bikaranîn. Yên ku em dibêjin “pêşniyara me” bi cih nebûne — me ew bijartine û ji îtîraza we re vekirî ne.

A

  • alîgirbi cih bûye

    Tirkîtaraftar

    Îngilîzîsupporter

    Ji alî. Ji bo komê: “koma alîgiran”.

  • armepêşniyara me

    Tirkîarma

    Îngilîzîcrest

    Armeya klûbê. “Nîşana klûbê” jî dibe.

  • asîstbi cih bûye

    Tirkîasist

    Îngilîzîassist

    Peyveke deyndar. “Pasa golê” jî dibe.

  • awtpêşniyara me

    Tirkîtaç

    Îngilîzîthrow-in

    “Avêtina ji derve” wek ravekirin.

B

  • berevanîbi cih bûye

    Tirkîsavunma

    Îngilîzîdefence

    Tevahiya parastinê. Ji bo lîstikvanî parêzvan.

  • bêdengbi cih bûye

    Tirkîsessiz

    Îngilîzîsilent

    Ji bo maça bê temaşevan: “maça bê alîgir”; ji bo cezayê: “cezaya bêdengiyê”.

  • bilêtbi cih bûye

    Tirkîbilet

    Îngilîzîticket

    Ji bo kombîneyê: “bilêta sezonê”.

  • bilindbûnpêşniyara me

    Tirkîyükselme

    Îngilîzîpromotion

    Derketina lîgeke jorîn. Ji bo play-offê em “play-off” dinivîsin.

  • birîndarbi cih bûye

    Tirkîsakat

    Îngilîzîinjured

    Birîn; “lîsteya birîndaran”.

C

  • cezakirîpêşniyara me

    Tirkîcezalı

    Îngilîzîsuspended

    Ceza; “cezaya qedexekirinê”.

  • cîgirpêşniyara me

    Tirkîyedek oyuncu

    Îngilîzîsubstitute

    Cîgir: yê ku dikeve şûna yekî. Ji bo kursiyê “kursiya cîgiran”.

  • cudahiya golanbi cih bûye

    Tirkîaveraj

    Îngilîzîgoal difference

    Golên avêtî; golên xwarî.

D

  • daketinpêşniyara me

    Tirkîdüşme

    Îngilîzîrelegation

    Daketina lîgeke jêrîn. “Xeta daketinê”.

  • dawîbi cih bûye

    Tirkîmaç sonu

    Îngilîzîfull time

    “Fîka dawî”.

  • dema zêdepêşniyara me

    Tirkîuzatma

    Îngilîzîadded time, extra time

    Dema ku tê zêdekirin. Ji bo nîvan: “nîvên zêde”.

  • derîpêşniyara me

    Tirkîkale

    Îngilîzîgoal (the frame)

    Wateya peyvê derî ye. Ji bo kaleyê bijartina me ye; ne bi cih bûye, “kale” jî tê nivîsandin.

  • destpêkbi cih bûye

    Tirkîbaşlama vuruşu

    Îngilîzîkick-off

    Destpêk. Ji bo demjimêrê: “dema destpêkê”.

  • dirîblingpêşniyara me

    Tirkîçalım

    Îngilîzîdribble

    Ji bo derbasbûnê “derbas bûn” jî tê bikaranîn.

  • diyasporabi cih bûye

    Tirkîdiaspora

    Îngilîzîdiaspora

    “Diyasporaya kurd”.

  • dorbi cih bûye

    Tirkîtur

    Îngilîzîround

    “Dora derbasbûnê”.

E

  • encambi cih bûye

    Tirkîsonuç, skor

    Îngilîzîresult, score

    “Encama maçê”.

Ê

  • êrîşbi cih bûye

    Tirkîhücum

    Îngilîzîattack

    Êrîş. Ji bo kontrayê “êrîşa berevajî”.

  • êrîşvanbi cih bûye

    Tirkîforvet

    Îngilîzîforward

    Ji êrîşê. Ji bo santrforê “êrîşvanê navendî”.

F

  • faûlbi cih bûye

    Tirkîfaul

    Îngilîzîfoul

    Ji bo şûta azad: “şûta serbest”.

  • futbolbi cih bûye

    Tirkîfutbol

    Îngilîzîfootball

    Bi cih bûye. “Topa lingan” jî tê nivîsandin lê di zimanê rojane de futbol tê bikaranîn.

  • futbolvanbi cih bûye

    Tirkîfutbolcu

    Îngilîzîfootballer

    Lîstikvan giştîtir e; futbolvan taybetî futbolê ye.

G

  • golbi cih bûye

    Tirkîgol

    Îngilîzîgoal

    Wek lêker: gol avêtin. Ne “gol kirin”.

  • golvanbi cih bûye

    Tirkîkaleci

    Îngilîzîgoalkeeper

    Gol + van. Di çapemeniya kurdî de bi cih bûye.

  • gol avêtinbi cih bûye

    Tirkîgol atmak

    Îngilîzîto score

    Avêtin. “Li tor xistin” jî bi heman wateyê tê bikaranîn.

  • guhertinbi cih bûye

    Tirkîoyuncu değişikliği

    Îngilîzîsubstitution

    Guhertin. Bi tevahî: “guhertina lîstikvanan”.

H

  • hakembi cih bûye

    Tirkîhakem

    Îngilîzîreferee

    Alîkarê hakem; hakemê çaremîn.

  • hat-trickbi cih bûye

    Tirkîhat-trick

    Îngilîzîhat-trick

    Ji bo sê golan “sê gol avêtin” jî dibe.

  • heftebi cih bûye

    Tirkîhafta

    Îngilîzîmatchweek

    “Hefteya 5.”.

  • hevrikbi cih bûye

    Tirkîrakip

    Îngilîzîopponent, rival

    Ji bo pêşbaziyê: “hevrikî”. “Derbiya bajêr”.

J

  • jimarepêşniyara me

    Tirkîforma numarası

    Îngilîzîshirt number

    Jimare. Bi tevahî: “jimareya kirasê”.

K

  • kadrobi cih bûye

    Tirkîkadro

    Îngilîzîsquad

    Bi cih bûye. Ji bo kadroya mezin “kadroya fireh”.

  • kaptanbi cih bûye

    Tirkîkaptan

    Îngilîzîcaptain

    Peyveke deyndar a bi cih bûyî. Bazin: “bazinê kaptanî”.

  • kartê sorbi cih bûye

    Tirkîkırmızı kart

    Îngilîzîred card

    “Ji qadê hat derxistin”.

  • kartê zerbi cih bûye

    Tirkîsarı kart

    Îngilîzîyellow card

    Bi wateya hişyariyê “hişyarî” jî tê bikaranîn.

  • keskbi cih bûye

    Tirkîyeşil

    Îngilîzîgreen

    Kesk û sor: rengên Amedsporê.

  • kêlekvanpêşniyara me

    Tirkîkanat oyuncusu

    Îngilîzîwinger

    Kêlek: alî, kenar. Ne bi cih bûye, bijartina me ye.

  • kiraspêşniyara me

    Tirkîforma

    Îngilîzîshirt, kit

    Wateya peyvê kiras e. Bijartina me ye; “forma” jî tê nivîsandin.

  • klûbbi cih bûye

    Tirkîkulüp

    Îngilîzîclub

    Bi cih bûye. Ji bo avakirinê: “damezrandin”.

  • kornerbi cih bûye

    Tirkîkorner

    Îngilîzîcorner

    “Şûta quncikê” jî dibe.

  • kûpabi cih bûye

    Tirkîkupa

    Îngilîzîcup

    “Kûpaya Tirkiyeyê”.

L

  • li dervebi cih bûye

    Tirkîdeplasman

    Îngilîzîaway

    “Tîma mêvan”.

  • li malêbi cih bûye

    Tirkîiç saha

    Îngilîzîhome

    “Tîma malê”.

  • li ser xwepêşniyara me

    Tirkîkendi kalesine

    Îngilîzîown goal

    “Gola li ser xwe”.

  • lîgbi cih bûye

    Tirkîlig

    Îngilîzîleague

    “Lîga 1.”; “Sûper Lîg”.

  • lîstikbi cih bûye

    Tirkîoyun

    Îngilîzîgame, play

    Lîstik bi xwe. Ne wateya maçê ye; ji bo maçê “maç” tê bikaranîn.

  • lîstikvanbi cih bûye

    Tirkîoyuncu

    Îngilîzîplayer

    Ji bo her cure lîstikvanî têgeha giştî.

M

  • maçbi cih bûye

    Tirkîmaç

    Îngilîzîmatch

    Peyveke deyndar a bi cih bûyî. “Lîstik” jî dibe lê maç zelaltir e.

N

  • navberbi cih bûye

    Tirkîdevre arası

    Îngilîzîhalf-time

    Wateya peyvê: navber. Nîvê yekem.

  • navendvanpêşniyara me

    Tirkîorta saha oyuncusu

    Îngilîzîmidfielder

    Navend. Di hin weşanan de bi kurtî “navîn” derbas dibe; em navendvan dinivîsin.

  • nîvbi cih bûye

    Tirkîdevre, yarı

    Îngilîzîhalf

    Nîvê yekem, nîvê duyem.

  • nûçebi cih bûye

    Tirkîhaber

    Îngilîzînews

    Nûçe.

O

  • ofsaytbi cih bûye

    Tirkîofsayt

    Îngilîzîoffside

    Peyveke deyndar. “Li paş xetê” wek ravekirin dibe.

P

  • parastinbi cih bûye

    Tirkîkurtarış

    Îngilîzîsave

    Parastin. Ji bo parastina golvanî tê bikaranîn.

  • parêzvanbi cih bûye

    Tirkîdefans oyuncusu

    Îngilîzîdefender

    Ji parastinê. Ji bo tevahiya xeta paş “berevanî”.

  • pasbi cih bûye

    Tirkîpas

    Îngilîzîpass

    Wek lêker: pas dan. Pasa dirêj.

  • penaltîbi cih bûye

    Tirkîpenaltı

    Îngilîzîpenalty

    Xala penaltiyê; qada cezayê.

  • peymanbi cih bûye

    Tirkîsözleşme

    Îngilîzîcontract

    “Dirêjkirina peymanê”.

  • pîrozbahîbi cih bûye

    Tirkîkutlama

    Îngilîzîcelebration

    Pîrozbahî. “Pîroz be”.

Q

  • qadbi cih bûye

    Tirkîsaha

    Îngilîzîpitch

    Cihê lîstikê. Ji bo giyayê: “giyayê qadê”.

  • qîrînpêşniyara me

    Tirkîtezahürat

    Îngilîzîroar, chanting

    Qîrîn. Bijartina me ye.

R

  • rahênanbi cih bûye

    Tirkîantrenman

    Îngilîzîtraining

    Xebat. Ji bo kampê “kampa rahênanê”.

  • rahênerbi cih bûye

    Tirkîteknik direktör

    Îngilîzîmanager, head coach

    Ji rahênanê. “Antrenor” jî tê bikaranîn.

  • rengbi cih bûye

    Tirkîrenk

    Îngilîzîcolours

    Rengên Amedsporê: kesk û sor.

  • rewşa xalanbi cih bûye

    Tirkîpuan durumu

    Îngilîzîleague table

    Tabloya rêzê. Ji bo lîderê: “pêşeng”.

S

  • serkeftinbi cih bûye

    Tirkîgalibiyet

    Îngilîzîwin

    “Bi ser ket”; “serketî”.

  • sezonbi cih bûye

    Tirkîsezon

    Îngilîzîseason

    “Sezona 2025-26”.

  • sorbi cih bûye

    Tirkîkırmızı

    Îngilîzîred

    Sor. Bi kesk re tê bikaranîn.

  • stadyumbi cih bûye

    Tirkîstadyum

    Îngilîzîstadium

    Bi cih bûye. Stadyuma Amedê.

  • stranên alîgiranpêşniyara me

    Tirkîtribün şarkıları

    Îngilîzîterrace chants

    Yekjimar: strana alîgiran. Li tribûna Amedsporê piraniya wan bi kurmancî û zazakî ne.

Ş

  • şampiyonbi cih bûye

    Tirkîşampiyon

    Îngilîzîchampion

    Ji bo şampiyoniyê: “şampiyonî”.

  • şirovebi cih bûye

    Tirkîyorum

    Îngilîzîcommentary, analysis

    Ji bo şirovekarî: “şirovekar”.

  • şûtbi cih bûye

    Tirkîşut

    Îngilîzîshot

    Wek lêker: şût kişandin. “Şûta li ser torê”.

T

  • temaşevanbi cih bûye

    Tirkîseyirci

    Îngilîzîspectator

    Yê ku temaşe dike. Ji alîgir cuda ye: ne şert e ku tîmek bigire.

  • têkçûnbi cih bûye

    Tirkîmağlubiyet

    Îngilîzîdefeat

    “Têk çû”.

  • tîfobi cih bûye

    Tirkîtifo

    Îngilîzîtifo

    Peyveke deyndar. Ji bo pankartê “pankart”.

  • tîmbi cih bûye

    Tirkîtakım

    Îngilîzîteam

    “Kom” jî tê bikaranîn lê kom bêtir bi wateya komê ye.

  • tîma neteweyîbi cih bûye

    Tirkîmilli takım

    Îngilîzînational team

    “Tîma Neteweyî ya Kurdistanê”.

  • topbi cih bûye

    Tirkîtop

    Îngilîzîball

    Bi xwe top: “top li ba wî ye”.

  • torbi cih bûye

    Tirkîkale ağı

    Îngilîzînet

    Tor. Ji bo tevahiya derî jî bi mecaz tê bikaranîn.

  • transferbi cih bûye

    Tirkîtransfer

    Îngilîzîtransfer

    “Dema transferê”; peyman.

  • tribûnbi cih bûye

    Tirkîtribün

    Îngilîzîstand

    Bi rênivîsa Celadet: tribûn. “Tribûna paş derî”.

V

  • VARbi cih bûye

    TirkîVAR

    ÎngilîzîVAR

    Kurtenav wek xwe dimîne; ravekirin: “vîdeoya alîkar a hakem”.

W

  • wekhevîpêşniyara me

    Tirkîberaberlik

    Îngilîzîdraw

    Wateya peyvê wekhevî ye. Bijartina me ye; “wekhev man” jî tê nivîsandin.

  • weşanbi cih bûye

    Tirkîyayın

    Îngilîzîbroadcast

    “Weşana zindî”.

X

  • xalbi cih bûye

    Tirkîpuan

    Îngilîzîpoint

    “Sê xal”.

  • xulekbi cih bûye

    Tirkîdakika

    Îngilîzîminute

    “Xulek 90”.

Y

  • yazdepêşniyara me

    Tirkîilk on bir

    Îngilîzîstarting eleven

    Yazde. “Yazdeya destpêkê”.

Z

  • zextpêşniyara me

    Tirkîbaskı, pres

    Îngilîzîpressing

    Zext. Ji bo presa bilind “zexta bilind”. Bijartina me ye.

  • zindîbi cih bûye

    Tirkîcanlı

    Îngilîzîlive

    “Şirovekirina zindî”.

Ji bo vê lêgerînê têgeh tune ne.

Rastkirinekê bişîne

Heke tiştek şaş dibînî an wateyeke çêtir dizanî, binivîse. Heke tu çavkaniyê nîşan bidî (pirtûkek, weşanek, bikaranîna herêmekê) em zûtir dikarin bixebitînin.

Ev ferheng ji ku derket?

Amedspor News bi sê zimanan diweşîne û nusxeyên kurmancî ne werger in, metnên serbixwe ne. Dema em maçan vedibêjin her car em rastî heman pirsê tên: em ê ji “forvet” re çi binivîsin, “puan durumu” dê çawa be? Me biryarên xwe li şûna ku li cihekî veşêrin, anîn vir. Her têgeha ku em bikar tînin li vir xuya dibe; kî nepesinîne rast dike.