Dîroka klûbekê ji dîroka bajêr nayê veqetandin. Dema mijar Amedspor be, ev gotin ji her demê rasttir e. Klûba ku îro hilkişiyaye Sûper Lîgê kokên xwe heta sala 1972an dibe; lê rawestgeha sereke ya ku divê di bîra me de bimîne ev e: di 1990î de Şaredariya Amedê (Diyarbekir) klûb girt ser xwe. Ji wê rojê heta îro 36 sal. Di navberê de gelek nav, gelek lîg, gelek ceza, gelek serkeftin.
Em di vê nivîsê de veguherîna Amedsporê di pênc rawestgehên mezin de kurt dikin. Ev ne dîrokeke bilez e — rêwîtiyek e, ji bo mirov fêm bike kîjan nav çi wateyê hildigire.
Ji navekî bo navekî din
Rawestgeh bi rawestgeh
1990 — Klûb dibe ya şaredariyê
Klûba ku di 1972an de bi navê Melikahmet Turanspor di lîgên amator de futbol dilîst, di 1985an de, piştî ku sponsorî bi dawî bû, bû Melikahmetspor. Di 1990î de Şaredariya Amedê xwedîtiya klûbê wergirt û navê wê bû Diyarbakır Belediyespor. Ev xaçerêya ciddî ya yekem e ku klûbê tê de bi rêveberiya herêmî re girêdaneke organîk danî. Binesaziya werzîşê ya bajêr rasterast ket bin berpirsiyariya şaredariyê.
1993 — Ji şaredariyê bo şaredariya mezin
Bi derbasbûna Amedê bo statuya bajarê mezin, navê klûbê jî hate nûkirin: Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor. Ev ne tenê guhertineke îdarî bû — ev ew qonax e ku tê de, bi pîvana erdnîgarî û siyasî ya bajêr re, werzîş jî bû binesazî.
1999 — Navê DİSKİsporê
Di 1999an de, di dema şaredarê ji DEHAPê Feridun Çelik de, navê klûbê bû Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor. Hêza sponsoriyê ya îdareya av û kanalîzasyonê nav diyar kir. Navekî pir romantîk nebû — lê mantiqa pragmatîk a rêveberiya bajêr a wan salan nîşan dida.
2014 — Nav dibe nasname
Di Cotmeha 2014an de klûbê navê xwe bi awayekî fermî kir Amedspor. Amed navê kurdî yê Diyarbekirê ye, navekî bi hezaran salan. Klûbê bi wergirtina vî navî nasnameya kurdî ya bajêr anî ser qadê. TFFê bi hincêta ku guhertina navî "bê destûr" e cezayek li klûbê birî. Ev ceza ne pêvajoyeke dîsîplînê ya asayî bû — destpêka wê bû ku klûb bi salan bi rojeveke dîsîplîn û siyasetê re rûbirû bimîne. Ji bo çîroka vê navê, binêre: Amedspor çi ye.
2023 — Lîga 1em a TFFê
Amedspora ku di sezona 2012-2013an de hilkişiyabû Lîga 2yem a TFFê, 11 salan di vê kategoriyê de tekoşîn kir. Di gelek sezonan de play-off lîst, carinan di kêliya dawî de ji ber deriyê hilkişînê vegeriya. Di sezona 2022-2023an de serkeftina derketina Lîga 1em a TFFê nîşan da. Ev hilkişîna ku li dema serokatiya Aziz Elaldı rast hat, cesareta ku mirov dîsa xewna Sûper Lîgê bibîne da klûbê.
2026 — Hesreta 16 salan diqede
Di 2ê Gulana 2026an de Amedspora ku li Îdirê bi Iğdır FKyê re 3-3 wekhev ma, bi averaja dualî Erokspor li pey xwe hişt û hilkişiya Sûper Lîgê. Ji bo bajarê Amedê ev nûnerê yekem ê Sûper Lîgê ye ji 2009-2010an vir ve. Di dîroka 36 salî ya klûbê de ev tîma yekem e ku derdikeve asta herî jorîn — bi navê Amedspor.
Wateya guhertina navan
Ka navê klûbekê çend caran hatiye guhertin, ne hûrgiliyeke dîrokî ya asayî ye. Her nav daxuyaniyeke girêdanê ye.
Diyarbakır Belediyespor: klûb ya şaredariyê ye.
Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor: klûb sembola bajarekî mezin e.
DİSKİspor: saziyek di bin şaredariyê de klûb hilgirt ser milê xwe.
Amedspor: klûb bi navê kurdî yê bajêr, û bi wê re bi nasnameya wî ya çandî, ve hate girêdan.
Ev gava dawî di 2014an de hate avêtin. Ji wê rojê heta îro 12 sal. Di vê demê de klûbê ne tenê di lîgê de xal berhev kirin; têgihiştinek ava kir. Li tribûnê dirûşmeke kurdî, di koreografiyê de motîfek, li medyaya civakî hashtagek — hemû berhemên rojane yên wê girêdanê ne. Li ser vê xetê, futbola kurdî ji qada lîstikê wêdetir e.
Ceza jî beşek ji dîrokê ne
Dîroka Amedsporê ji pêvajoyên dîsîplînê nayê veqetandin. Xetek ku bi cezayê guhertina navî ya 2014an dest pê kir, bi bûyerên pankart, koreografî û tevgera lîstikvanan berdewam kir. Beşek ji van cezayan bûne mijara nîqaşê, beşek klûb ji aliyê madî ve westandiye, beşek jî heta girtina qadê çûye.
Ev hevok çiqas êş dide, ewqas jî rast e. Di 12 salan de Amedsporê çiqas li qadê futbol lîst, ewqas jî li nivîsgehan, li dadgehan û li civînên çapemeniyê hebûna xwe parast. Ev tekoşîna duyemîn tiştek e ku tîmeke asayî nikare bike: hesabê berçav ê bihayê nasnameyekê.
2026 û pê ve: xetek nû
Sûper Lîg hesreteke kevn diqedîne, lê di heman demê de qonaxeke dîrokî ya nû jî vedike. Di sezonên pêş de Amedspor:
— Dê di bin kameran de zêdetir be. Şopandina hefteyî ya tevahiya medyaya werzîşê ya Tirkiyeyê li ber derî ye.
— Dê li hember hevrikên zêdetir bilîze. Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş, Trabzonspor — mezin êdî beşek ji salnameyê ne.
— Dê eleqeya diyasporayê ya zêdetir bibîne. Weşana maçan li kanalên Ewropayê, danûstandina li medyaya civakî, çalakiya komên alîgiran — hemû qat bi qat mezin dibin.
— Dê zexta aborî ya zêdetir hîs bike. Bilindkirina kadroyê bo asta Sûper Lîgê, heqê lîsansê, mesrefên transferê — hemû jimareyên mezin in.
Amadekariya rêveberiyê ji bo vê qonaxa nû dê di rojeva hefteyên pêş de be. Tîmeke ku di destpêka sezonê de çar rahêner guhertine, luksê wê tune ku heman bêîstiqrariyê li Sûper Lîgê jî hilgire. Ev ne mijara îro ye — ya sibê ye. Lê sibe pir nêzîk e. Rewşa aniha ya tîmê li vir: rûpela Amedsporê.
Girtin
Klûba ku di 1990î de wek Diyarbakır Belediyespor rê girt, di 1999an de bû DİSKİspor, di 2014an de bû Amedspor, di 2026an de hilkişiya Sûper Lîgê. 36 sal. Dehan guhertinên nav. Dehan rahêner. Sedan lîstikvan. Hezaran maç. Milyonan deqîqe.
Lê tiştek bê guhertin ma: Amed. Navê kurdî yê bajêr, navê fermî yê klûbê, navê dilê alîgir. Serkeftina îro mîna spasiyekê ye ku ji wî navî re tê gotin.
Yê ku dîrokê dixwîne, sibehê dixwîne.
Çavkanî
- Wikipedia — Amed S.F.K. (dîroka klûbê)
- Vikipedi — Amed SFK (bi tirkî)
- Kurdistan Chronicle — Amedspor: A Journey Through Triumph and Struggle
- Kurdistan24 — Serokê nû girêdana bi nasnameya kurdî re dubare dike
- Qantara — Cezayên dîsîplînê beşek ji nasnameya tîmê ne
- Wiley — Alîgiriya Amedsporê: veguhastina çalakiya kolektîf a navbera nifşan (akademîk)